BAĞ-KUR Sigortalıları İle İlgili Önemli Değişiklikler
01 Ekim 2008 tarihinde yürürlüğe giren yasa ile en fazla değişiklik Bağ-Kur sigortalıları yönünden yapılmıştır. Yasa yürürlüğe girerken en fazla tartışılan konulardan biri olan prim ödeme gün sayısının artırılması durumu Bağ-Kur’luları çok ilgilendirmemekte. Çünkü bu yasadan önce de Bağ-Kur sigortalıları 9000 gün üzerinden emekli olmakta idiler. 5510 sayılı yasa ile getirilen değişiklikler ele alındığında Emekli Sandığı ve SSK mensupları ile kıyaslandığında en fazla değişikliğin Bağ-Kur sigortalıları yönünden olduğunu görmekteyiz.
Bağ-Kurlular Prime esas kazançlarını beyan edebilecek
1 Ekim 2008 öncesinde Bağ-Kur sigortalılarının ne kadar prim ödeyecekleri kazançlarından ve iradelerinden bağımsız olarak basamak sistemi olarak bilinen yöntemle belirlenmekteydi. Buna göre ilk defa Bağ-Kurlu olan bir kişi 3 ay içerisinde basamak tercihi yapıp tercih ettiği basamağa karşılık gelen prim üzerinden aylık primini ödemekteydi. 12. basamağa kadar her yıl otomatik olarak basamağı yükselirken 12. basamaktan sonra her iki yılda bir borcu olmamak ve yazılı talebi olması halinde basamağı yükselmekteydi. 1 Ekim 2008 sonrasında Bağ-Kurlular kendi iradeleri ile asgari ücret ile asgari ücretin 6,5 katı arasında aylık kazanç beyan edip bu tutara karşılık gelen primi ödeyeceklerdir.
1 Temmuz 2009-31 Aralık 2009 tarihleri arası için asgari ücret 693 lira olarak belirlendiğine göre Bağ-Kur sigortalıları (693/30=) 23,10 lira ile (693*6,5/30=) 150,15 lira arasında günlük kazanç üzerinden aylık kazancını beyan edecek, bu aylık kazanç üzerinden de primlerini ödeyecektir.
Bağ-Kurlular söz konusu kazanç beyanlarını belirtilen sınır aralığında istedikleri gibi değiştirme haklarına sahiptirler. Örneğin Temmuz ayında alt sınırdan 23,10 lira günlük kazanç beyanında bulunan bir kişi Ağustos ayında 100 lira kazanç beyanında bulunabilecektir. Yani bir defa beyan verildi diye belirli bir süre bu beyandan ödeme zorunluluğu yoktur. Takip eden aylarda beyan değiştirilebilir.
Beyanın düşük yada yüksek yapılması ileriki yıllarda hak edilecek emekli maaşının miktarını etkileyecektir. Sigortalıların ödeme güçleri yerinde olanların yüksek beyanda bulunup yüksek prim ödemeleri lehlerine olacaktır.
Asgari ücretin üzerinde beyanda bulunup bir yıl süre ile hiç ödeme yapmayanların beyanları 12 ayın sonunda otomatik olarak asgari ücrete düşürülecek, fakat bu işlem 12 ayın sonrasındaki 13. aydan itibaren geçerli olacaktır. Bu durumda da yine sigortalı tekrar beyan verip primini yüksekten ödeyebilir.
1 Ekim 2008’den sonra 31 Aralık 2008’e kadar aylık kazançlarını beyan edenlerin primleri bu beyanları üzerinden yapılmıştır. 31 Aralık 2008’e kadar beyanda bulunmayanların 1 Ocak 2009 tarihi itibarıyla aylık kazançları asgari ücrete düşürülmüştür.
Aralık 2008’e kadar yüksek gelir basamaklarından prim ödeyip Ocak 2008 ve sonrasında kazanç beyanında bulunmayan ancak aynı primi ödemeye devam eden sigortalıların prim hesaplarında fazlalık görmeleri mümkündür. Bu fazlalık Ocak ayında beyanların otomatik olarak asgari ücret seviyesine düşmüş olmasından ileri gelmektedir. Bu durumda olan sigortalıların mutlaka kazanç beyanında bulunmaları lehlerine olacaktır.
A.Ş.’lerin kurucu ortakları
Anonim şirketlerin kurucu ortaklığından dolayı Bağ-Kurlu olanların sigortalılığı yasa gereği 01 Ekim 2008 tarihinde sonlandırılacaktır. Emekli Sandığı, Bağ-Kur ve SSK’lılarla ilgili hükümler 5510 sayılı yasada toplanmış ve 1 Ekim 2008 öncesinde 1479 sayılı yasa gereği Bağ-Kurlu olan anonim şirketlerin yönetim kurulu üyesi olmayan kurucu ortakları yeni yasada Bağ-Kurlu sayılmamışlardır. Bu şekilde anonim şirketlerin yönetim kurulu üyesi olmadığı halde Bağ-Kurlu olan kurucu ortaklarına, yasanın yürürlüğe girdiği tarihten itibaren 6 aylık süre tanınmış, 6 ay içerisinde Bağ-Kurlu olarak devam etmek isteyip dilekçe verenler dışındaki kişilerin Bağ-Kur sigortalılıkları 1 Ekim 2008 tarihi itibarıyla sonlandırılacaktır. Bu durumda olan kişilerin, ileride hukuki problemlerle karşılaşmamaları için durumlarını gözden geçirip hiç olmazsa isteğe bağlı sigorta hükümlerine tabi tutulmaları için Müdürlüklere dilekçe vermeleri uygun olacaktır.
Bu noktada diğer bir önemli husus, 1 Ekim 2008’e kadar Bağ-Kur’a yatırılmış fazla ödemeler ödendiği tarihten bu güne doğru, yani ödendiği tarihten sonraya doğru karşıladığı süre kadar isteğe bağlı sigortalılık olarak değerlendirilirken 1 Ekim 2008 tarihinden sonra bu uygulama kalktığından isteğe bağlı sigorta için mutlaka ödemeden önce talepte bulunulması gerekmektedir.
Esnaf Odalarına, Odalar ve Borsalara aidat borcu olan üyelere ödeme kolaylığı: 29 Ağustos son
28.02.2009 tarihli Resmi Gazetede yayımlanan 5838 sayılı Kanun’un Geçici 5. maddesi ve aynı kanunun 31. maddesi ile 5174 sayılı Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği ile Odalar ve Borsalar Kanununa eklenen geçici 16. maddeye göre, üyelerin oda ve borsalara, 5362 sayılı Esnaf ve Sanatkarlar Meslek Kuruluşları Kanunu kapsamındaki üyelerin (esnaf) odalarına olan ödenmemiş aidat borçlarının tamamını 6 ay içerisinde ödemeleri durumunda bu borçlara ait gecikme zamları silinecektir.
Kanun 28.02.2009 tarih 27.155 sayılı mükerrer resmi gazetede yayımlanmış ve bu tarih itibarıyla yürürlüğe girmiştir. Kanunun yürürlüğünden itibaren altı aylık süre içerisinde, mevcut aidat borçlarının sadece anaparalarının ödemesini yapan esnaf, odalar ve borsalar birliğine üye gerçek ve tüzel kişiler gecikme zammı ödemeyecektir. 5362 ve 5174 sayılı yasaya tabi, esnaf ile gerçek ve tüzel kişilerden bu kapsamda borcu bulunanların gecikme zammı ödememeleri için
29 Ağustos tarihini geçirmemeleri gerekiyor.
