Yurtdışı Borçlanma Nedir? Nasıl Başvuru Yapılır?
5754 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu ile Bazı Kanun ve
Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanunun 08/05/2008
tarihinde yürürlüğe giren 79 uncu maddesi ile 3201 sayılı Yurtdışında Bulunan Türk
Vatandaşlarının Yurtdışında Geçen Sürelerinin Sosyal Güvenlikleri Bakımından
Değerlendirilmesi Hakkındaki Kanunda yapılan değişikliklilerle ilgili düzenlemeler
22/05/2008 tarih ve 2008 / 44 sayılı Genelgede açıklanmıştır.
Söz konusu Genelgenin borçlanma kapsamı dışında tutulacak sürelere ilişkin (A-2)
bölümünün (f) maddesinde yer alan sosyal güvenlik sözleşmesi akdedilmemiş ülkelerde iş
üstlenen Türk işverenler tarafından yurtdışına götürülen Türk işçilerinin bu çalışma
sürelerinin 3201 sayılı Kanuna göre borçlandırılıp borçlandırılamayacağı hususunda
tereddütler hasıl olduğu tespit edilmiştir.
Bilindiği üzere; sosyal güvenlik sözleşmesi akdedilmemiş ülkelerde iş üstlenen
işverenlerin yanlarında çalıştırdıkları Türk işçileri 506 sayılı Kanunun 86 ncı maddesine
göre malullük, yaşlılık ve ölüm sigortaları yönüyle topluluk sigortasına tabi tutulmakta
iken 29/07/2003 tarihli 4958 sayılı Kanunun 39 ve 40 ıncı maddeleri ile 506 sayılı
Kanunun 85 ve 86 ncı maddelerinde yapılan düzenlemeye göre söz konusu kimselerin
talepleri halinde haklarında isteğe bağlı sigorta hükümlerinin uygulanacağı öngörülmüştür.
Diğer yandan, 16/6/2006 tarih 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık
Sigortası Kanunun 5 inci maddesinin birinci fıkrasının (g) bendine göre bu maddenin
yürürlüğe gireceği 01/10/2008 tarihinden sonra, ülkemiz ile sosyal güvenlik sözleşmesi
imzalanmamış ülkelerde iş üstlenen işverenlerce yurt dışındaki işyerlerinde çalıştırılmak
üzere götürülen Türk işçileri, Kanunun 4 üncü maddenin birinci fıkrasının (a) bendi
kapsamında sigortalı sayılacak ve bunlar hakkında kısa vadeli sigorta kolları ile genel
sağlık sigortası hükümleri, uzun vadeli sigorta kollarına tabi olmak istemeleri halinde ise
Kanunun 50 nci maddesinin ikinci fıkrasındaki Türkiye’de yasal olarak ikamet etme şartı
ile aynı fıkranın (a) bendinde belirtilen şartlar aranmaksızın haklarında isteğe bağlı sigorta
hükümleri de uygulanacaktır.
Bu durumda, ülkemiz ile sosyal güvenlik sözleşmesi imzalanmamış ülkelerde iş
üstlenen işverenlerce yurt dışındaki işyerlerinde çalıştırılmak üzere götürülen Türk
işçilerinin, bu ülkelerde gerek 01/10/2008 tarihinden önce gerekse bu tarihten sonra geçen
hizmetlerini, 3201 sayılı Kanuna göre borçlanma talebinde bulundukları takdirde,
yurtdışında çalıştıkları sürelerde ülkemizde adlarına malullük, yaşlılık ve ölüm sigortası
primi ödenmemiş olması kaydıyla , borçlanma talepleri kabul edilerek haklarında
22/05/2008 tarih ve 2008 / 44 sayılı Genelge hükümlerine göre işlem yapılacaktır.
